Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Mumpitz</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Mumpitz"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Mumpitz rootpage-Mumpitz skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Mumpitz</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr"><p>Mit <b>Mumpitz</b> war ab dem 17. Jahrhundert eine Schreckgestalt oder auch <a href="Vogelscheuche" title="Vogelscheuche">Vogelscheuche</a><sup id="cite_ref-:0_1-0" class="reference"><a href="#cite_note-:0-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> gemeint. Das Wort leitet sich ursprünglich von „Mummelputz“ und „Mombotz“ ab und verbindet die beiden Wörter <i>vermummen</i> und (<a href="Hessischer_Dialekt" class="mw-redirect" title="Hessischer Dialekt">hessisch</a>) <i>Booz</i> oder <i><a href="Butzemann" title="Butzemann">Butzemann</a></i> (eine <a href="Kinderschreckfigur" title="Kinderschreckfigur">Kinderschreckfigur</a>, mit der man Kindern Angst einjagt).<sup id="cite_ref-SN_Brauer_2-0" class="reference"><a href="#cite_note-SN_Brauer-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Beim Mumpitz handelt es sich um eine Schreckgestalt für <a href="Torheit" title="Torheit">Toren</a>.
</p><p>Der Begriff erschien dann auf der <a href="Berliner_B%C3%B6rse" class="mw-redirect" title="Berliner Börse">Berliner Börse</a> seit der zweiten Hälfte des 19. Jahrhunderts für „erschreckende <a href="Ger%C3%BCcht" title="Gerücht">Gerüchte</a>“ oder „schwindelhaftes Gerede“.<sup id="cite_ref-:0_1-1" class="reference"><a href="#cite_note-:0-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Heute steht <i>Mumpitz</i> umgangssprachlich für „<a href="Unsinn" title="Unsinn">Unsinn</a>“, ist also eine abwertende Bezeichnung.<sup id="cite_ref-SN_Brauer_2-1" class="reference"><a href="#cite_note-SN_Brauer-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Mumpitz war ein gängiger Ausdruck des langjährigen SPD-Fraktionsvorsitzenden <a href="Herbert_Wehner" title="Herbert Wehner">Herbert Wehner</a>, der gegenüber provokanten Journalistenfragen oft nur antwortete: „Das ist doch Mumpitz!“<sup id="cite_ref-3" class="reference"><a href="#cite_note-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Der Begriff <i>Mumpitz</i> wird hin und wieder auch als Name gewählt. So ist beispielsweise die Figur <a href="Sesamstra%C3%9Fe#Mumpitz" title="Sesamstraße">„Der Große Mumpitz“</a> (im engl. Original: <i>The Amazing Mumford)</i> aus der Sesamstraße Namensgeber für mehrere deutsche Zauberkünstler.<sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Mumpitz hieß in den 1970/80er Jahren auch eine deutsche <a href="Folk" title="Folk">Folk</a>-Band aus <a href="Dinslaken" title="Dinslaken">Dinslaken</a> / <a href="Oberhausen" title="Oberhausen">Oberhausen</a>, die 1979 eine LP mit dem Namen ihres Titelsongs <i>Seifenblasen</i> veröffentlichte.<sup id="cite_ref-5" class="reference"><a href="#cite_note-5"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Siehe_auch">Siehe auch</h2></div>
<div class="sisterproject" style="margin:0.1em 0 0 0;"><span class="noviewer" style="display:inline-block; line-height:10px; min-width:1.6em; text-align:center;" aria-hidden="true" role="presentation"><span class="mw-default-size" typeof="mw:File"><span title="Wiktionary"></span></span></span><b><a href="https://de.wiktionary.org/wiki/Mumpitz" class="extiw external" title="wikt:Mumpitz">Wiktionary: Mumpitz</a></b>&nbsp;– Bedeutungserklärungen, Wortherkunft, Synonyme, Übersetzungen</div>
<ul><li><a href="Theater_Mummpitz" title="Theater Mummpitz">Theater Mummpitz</a></li>
<li><a href="Mummenschanz" title="Mummenschanz">Mummenschanz</a></li>
<li><a href="Anekdote" title="Anekdote">Anekdote</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.dwds.de/wb/Mumpitz">Infos zu Mumpitz im DWDS</a></li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.babbel.com/en/magazine/the-9-best-german-words-you-dont-know">The 9 Best German Words You Dont Know: „Mumpitz“</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-:0-1"><span class="mw-cite-backlink">↑ <sup><a href="#cite_ref-:0_1-0">a</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-:0_1-1">b</a></sup></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.duden.de/rechtschreibung/Mumpitz"><i>Mumpitz.</i></a> In: <i>DUDEN.</i> Bibliographisches Institut GmbH,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 15.&nbsp;Januar 2020</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AMumpitz&amp;rft.title=Mumpitz&amp;rft.description=Mumpitz&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.duden.de%2Frechtschreibung%2FMumpitz&amp;rft.publisher=Bibliographisches+Institut+GmbH&amp;rft.date=&amp;rft.language=de">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-SN_Brauer-2"><span class="mw-cite-backlink">↑ <sup><a href="#cite_ref-SN_Brauer_2-0">a</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-SN_Brauer_2-1">b</a></sup></span> <span class="reference-text"><span class="cite">Markus Brauer: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.stuttgarter-nachrichten.de/inhalt.sprach-blog-wortwoertlich-mumpitz.2106f449-b4dd-4392-9e01-accad57db0e4.html"><i>Mumpitz.</i></a> In: <i>Stuttgarter Nachrichten, Sprach-Blog: Wortwörtlich.</i> Stuttgarter Nachrichten Verlagsgesellschaft mbH, 19.&nbsp;Juni 2017,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 14.&nbsp;Februar 2021</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AMumpitz&amp;rft.title=Mumpitz&amp;rft.description=Mumpitz&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.stuttgarter-nachrichten.de%2Finhalt.sprach-blog-wortwoertlich-mumpitz.2106f449-b4dd-4392-9e01-accad57db0e4.html&amp;rft.creator=Markus+Brauer&amp;rft.publisher=Stuttgarter+Nachrichten+Verlagsgesellschaft+mbH&amp;rft.date=2017-06-19">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite">Silke Arning: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.swr.de/swr2/leben-und-gesellschaft/mumpitz-erklaert-von-sandra-richter-100.html"><i>Mumpitz – erklärt von Sandra Richter.</i></a> In: <i>SWR2, Wort der Woche.</i> Südwestrundfunk, Stuttgart, 18.&nbsp;April 2020,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 14.&nbsp;Februar 2021</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AMumpitz&amp;rft.title=Mumpitz+%E2%80%93+erkl%C3%A4rt+von+Sandra+Richter&amp;rft.description=Mumpitz+%E2%80%93+erkl%C3%A4rt+von+Sandra+Richter&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.swr.de%2Fswr2%2Fleben-und-gesellschaft%2Fmumpitz-erklaert-von-sandra-richter-100.html&amp;rft.creator=Silke+Arning&amp;rft.publisher=S%C3%BCdwestrundfunk%2C+Stuttgart&amp;rft.date=2020-04-18">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.wr.de/staedte/dortmund/still-leben-am-borsigplatz-was-sie-wissen-muessen-id12126923.html"><i>Still-Leben am Borsigplatz.</i></a> In: <i>Westfälische Rundschau.</i> Funke Medien NRW GmbH, Essen, 22.&nbsp;August 2016,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 14.&nbsp;Februar 2021</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AMumpitz&amp;rft.title=Still-Leben+am+Borsigplatz&amp;rft.description=Still-Leben+am+Borsigplatz&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.wr.de%2Fstaedte%2Fdortmund%2Fstill-leben-am-borsigplatz-was-sie-wissen-muessen-id12126923.html&amp;rft.publisher=Funke+Medien+NRW+GmbH%2C+Essen&amp;rft.date=2016-08-22">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-5"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-5">↑</a></span> <span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.discogs.com/Mumpitz-Seifenblasen/release/8513991">Mumpitz –&nbsp;<i>Seifenblasen</i></a> bei Discogs (englisch)</span>
</li>
</ol></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2025-09-29" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Mumpitz&amp;oldid=260158319">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>